آرتروز فک و دردهای مفصل فک ناشی از آرتروز و روش های درمان

درد مفصل فک می تواند انجام فعالیت های ساده ای مانند غذا خوردن، صحبت کردن و خمیازه کشیدن را دشوار کند. یکی از علت های مهم این درد، آرتروز مفصل فک یا استئوآرتریت مفصل گیجگاهی فکی است. این بیماری زمانی ایجاد می شود که ساختارهای مفصل فک دچار تغییرات فرسایشی و تخریبی شوند. افزایش سن، فشار بیش از حد روی مفصل، آسیب های قبلی و برخی بیماری های التهابی مفاصل می توانند در ایجاد یا تشدید علائم نقش داشته باشند.

آرتروز مفصل فک فقط یک مشکل دندانی نیست و گاهی با بیماری های مفصلی و روماتیسمی ارتباط دارد. به همین دلیل، در بیمارانی که همزمان علائم دیگری مانند درد و تورم مفاصل، خشکی صبحگاهی یا سابقه بیماری های روماتیسمی دارند، ارزیابی توسط متخصص روماتولوژی اهمیت زیادی دارد. تشخیص علت اصلی درد می تواند به انتخاب درمان مناسب و جلوگیری از تشدید آسیب مفصل کمک کند.

پیشنهاد مطالعه: آرتریت مهاجر چیست؟

آرتروز مفصل فک چیست؟

مفصل فک یا مفصل گیجگاهی فکی، فک پایین را به استخوان جمجمه متصل می کند. این مفصل در دو طرف صورت قرار دارد و هنگام باز و بسته کردن دهان، صحبت کردن، جویدن و خمیازه کشیدن فعالیت می کند.

آرتروز مفصل فک نوعی بیماری فرسایشی است که در آن غضروف و سایر ساختارهای مفصل به مرور دچار تغییر می شوند. این تغییرات می توانند باعث درد، خشکی، صدای مفصل و کاهش دامنه حرکت فک شوند.

میزان علائم در افراد مختلف متفاوت است. برخی افراد فقط هنگام جویدن احساس درد دارند، در حالی که برخی دیگر ممکن است درد مداوم در ناحیه فک، گوش، شقیقه یا صورت را تجربه کنند.

علائم آرتروز مفصل فک

شناخت علائم می تواند به تشخیص زودتر مشکل کمک کند. مهم ترین نشانه های آرتروز مفصل فک عبارتند از:

• درد هنگام جویدن غذا
• درد هنگام باز و بسته کردن دهان
• احساس خشکی در مفصل فک
• صدای تق تق یا ساییدگی هنگام حرکت فک
• محدود شدن باز شدن دهان
• احساس خستگی عضلات فک
• درد اطراف گوش
• انتشار درد به شقیقه، گونه یا گردن
• دشواری در جویدن غذاهای سفت
• تغییر در نحوه حرکت فک

صدای مفصل به تنهایی همیشه نشانه آرتروز نیست. بسیاری از افراد ممکن است بدون درد یا محدودیت حرکتی صداهایی در مفصل فک داشته باشند. بنابراین تشخیص بیماری باید بر اساس مجموعه علائم، معاینه و بررسی های لازم انجام شود.

علت آرتروز مفصل فک چیست؟

آرتروز معمولا نتیجه یک عامل واحد نیست. فشار مداوم روی مفصل، افزایش سن و آسیب های قبلی می توانند احتمال بروز این بیماری را افزایش دهند.

دندان قروچه و فشار دادن مداوم دندان ها نیز می تواند فشار زیادی به مفصل گیجگاهی فکی وارد کند. مشکلات مربوط به نحوه قرار گرفتن دندان ها و برخی اختلالات حرکتی فک نیز ممکن است در بعضی افراد نقش داشته باشند.

آسیب یا ضربه به فک نیز از عوامل مهم است. شکستگی، دررفتگی یا آسیب های شدید مفصل می تواند زمینه تغییرات فرسایشی را ایجاد کند.

از طرف دیگر، برخی بیماری های روماتیسمی مانند آرتریت روماتوئید می توانند مفصل گیجگاهی فکی را نیز تحت تاثیر قرار دهند. در چنین شرایطی، درمان تنها محدود به خود مفصل فک نیست و باید بیماری زمینه ای نیز کنترل شود.

ارتباط آرتروز فک با بیماری های روماتیسمی

مفصل فک مانند سایر مفاصل بدن می تواند تحت تاثیر بیماری های التهابی و روماتیسمی قرار گیرد. در برخی افراد، درد فک ممکن است یکی از علائم یک بیماری سیستمیک باشد.

برای مثال، در آرتریت روماتوئید، التهاب مفاصل می تواند بخش های مختلف بدن را درگیر کند. اگر بیمار همزمان درد و تورم مفاصل دست، زانو، مچ پا یا سایر مفاصل را داشته باشد، بررسی روماتولوژیک اهمیت بیشتری پیدا می کند.

همچنین خشکی صبحگاهی طولانی مدت، خستگی غیرمعمول، تورم مفاصل و سابقه خانوادگی بیماری های روماتیسمی می توانند از نشانه هایی باشند که پزشک را به سمت بررسی بیماری های التهابی هدایت می کنند.

بنابراین در موارد مشکوک، همکاری میان دندانپزشک، متخصص بیماری های فک و صورت و متخصص روماتولوژی می تواند به تشخیص دقیق تر کمک کند.

تشخیص آرتروز مفصل فک

تشخیص معمولا با بررسی شرح حال و معاینه فک آغاز می شود. پزشک یا دندانپزشک وضعیت حرکت فک، محل درد، صداهای مفصل و میزان باز شدن دهان را بررسی می کند.

در برخی موارد، تصویربرداری نیز مورد نیاز است. رادیوگرافی می تواند برخی تغییرات استخوانی را نشان دهد. در شرایط خاص، پزشک ممکن است از تصویربرداری های دقیق تر مانند MRI یا CT استفاده کند.

MRI برای بررسی بافت های نرم و دیسک مفصل کاربرد بیشتری دارد، در حالی که CT می تواند اطلاعات دقیقی درباره ساختارهای استخوانی ارائه کند.

اگر علائم بیمار احتمال بیماری روماتیسمی را مطرح کند، پزشک ممکن است آزمایش های خون و بررسی های تخصصی بیشتری درخواست کند.

درمان درد مفصل فک ناشی از آرتروز

روش درمان بر اساس شدت علائم و علت ایجاد بیماری انتخاب می شود. هدف اصلی درمان، کاهش درد، حفظ حرکت مفصل و جلوگیری از تشدید فشار روی فک است.

در موارد خفیف، پزشک ممکن است ابتدا روش های محافظه کارانه را پیشنهاد کند. کاهش فشار روی مفصل، اصلاح عادت های حرکتی و استفاده از غذاهای نرم برای مدتی می تواند فشار وارد شده به مفصل را کاهش دهد.

همچنین پرهیز از جویدن آدامس، باز کردن بیش از حد دهان و مصرف مداوم غذاهای بسیار سفت می تواند به کاهش فشار روی مفصل کمک کند.

دارو برای درد آرتروز فک

در صورت نیاز، پزشک ممکن است برای کنترل درد و التهاب دارو تجویز کند. انتخاب دارو باید بر اساس شرایط عمومی بیمار، بیماری های زمینه ای و داروهای مصرفی انجام شود.

مصرف طولانی مدت مسکن ها یا داروهای ضدالتهاب بدون نظر پزشک توصیه نمی شود. برخی از این داروها می توانند برای افراد دارای مشکلات معده، کلیه، قلب یا سایر بیماری های زمینه ای مناسب نباشند.

اگر علت درد فک بیماری روماتیسمی باشد، درمان اصلی باید بر کنترل بیماری زمینه ای تمرکز داشته باشد. در چنین شرایطی، درمان موضعی درد بدون کنترل بیماری اصلی ممکن است نتیجه مطلوبی ایجاد نکند.

فیزیوتراپی و تمرینات فک

فیزیوتراپی می تواند در برخی بیماران به بهبود حرکت فک و کاهش فشار عضلانی کمک کند. تمرینات باید متناسب با وضعیت مفصل و تحت نظر فرد متخصص انجام شوند.

حرکت های کنترل شده فک، تمرینات عضلات اطراف صورت و آموزش وضعیت صحیح فک می توانند بخشی از برنامه توانبخشی باشند.

انجام تمرینات شدید یا باز کردن بیش از حد دهان بدون آموزش مناسب ممکن است علائم را تشدید کند. بنابراین نوع و میزان تمرین باید بر اساس شرایط بیمار تعیین شود.

نقش دندانپزشک در درمان آرتروز فک

بررسی وضعیت دندان ها و نحوه قرار گرفتن آنها در کنار یکدیگر می تواند در ارزیابی برخی مشکلات مفصل فک مفید باشد. همچنین اگر بیمار دندان قروچه داشته باشد، دندانپزشک می تواند روش های مناسب برای کاهش فشار روی دندان ها و مفصل را بررسی کند.

در برخی بیماران استفاده از محافظ دهان یا اسپلینت ممکن است مطرح شود. البته استفاده از این وسایل باید بر اساس تشخیص متخصص انجام شود و استفاده خودسرانه از هر نوع وسیله داخل دهان توصیه نمی شود.

آیا آرتروز مفصل فک قابل درمان است؟

آرتروز یک بیماری فرسایشی است و درمان آن همیشه به معنای بازگرداندن کامل ساختار اولیه مفصل نیست. هدف درمان معمولا کنترل درد، حفظ عملکرد و کاهش فشار روی مفصل است.

بسیاری از بیماران با درمان مناسب می توانند علائم خود را کنترل کنند و فعالیت های روزمره را با محدودیت کمتری انجام دهند.

اگر آرتروز فک همراه با بیماری روماتیسمی باشد، کنترل بیماری زمینه ای اهمیت ویژه ای دارد. درمان مناسب بیماری روماتیسمی می تواند به کنترل التهاب و کاهش احتمال آسیب بیشتر کمک کند.

چه زمانی برای درد مفصل فک به متخصص مراجعه کنیم؟

درد مداوم فک، تورم، محدودیت قابل توجه در باز شدن دهان، قفل شدن فک یا درد شدید هنگام جویدن از مواردی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.

اگر درد فک همراه با درد یا تورم سایر مفاصل بدن باشد، مراجعه به متخصص روماتولوژی اهمیت بیشتری پیدا می کند. خشکی صبحگاهی طولانی، تورم چند مفصل، خستگی و سابقه بیماری های خودایمنی نیز می توانند ضرورت بررسی روماتولوژیک را افزایش دهند.

تشخیص زودهنگام بیماری های التهابی مفاصل می تواند به شروع درمان مناسب و کاهش خطر آسیب مفصلی کمک کند.

درمان آرتروز مفصل فک با مراجعه به متخصص روماتولوژی

درد مفصل فک همیشه ناشی از آرتروز نیست. مشکلات عضلانی، اختلالات مفصل گیجگاهی فکی، آسیب های قبلی، دندان قروچه و بیماری های التهابی نیز می توانند علائمی مشابه ایجاد کنند.

به همین دلیل، تشخیص دقیق علت درد اهمیت زیادی دارد. متخصص روماتولوژی می تواند در صورت وجود علائم سیستمیک، احتمال بیماری های روماتیسمی را بررسی کند و در صورت نیاز بیمار را برای ارزیابی تخصصی تر به دندانپزشک یا متخصص فک و صورت ارجاع دهد.

این رویکرد به بیمار کمک می کند تا به جای درمان صرفا علامتی، علت اصلی درد شناسایی شود.

درمان آرتروز مفصل فک در تبریز زیر نظر دکتر متخصص

اگر درد مفصل فک همراه با علائم روماتیسمی مانند درد و تورم سایر مفاصل، خشکی صبحگاهی یا سابقه بیماری های التهابی مفاصل باشد، مراجعه به یک متخصص روماتولوژی در تبریز می تواند گام مهمی برای تشخیص علت مشکل باشد.

دکتر سارا جعفری، فوق تخصص روماتولوژی در تبریز، برای بررسی بیماری های روماتیسمی و مشکلات مرتبط با التهاب مفاصل مورد توجه بیمارانی است که نیاز به ارزیابی تخصصی دارند. در مواردی که درد مفصل فک احتمال ارتباط با یک بیماری روماتیسمی داشته باشد، بررسی دقیق وضعیت عمومی مفاصل و علائم همراه اهمیت زیادی دارد.

دکتر سارا جعفری می تواند با ارزیابی علائم بیمار و بررسی های مورد نیاز، در تشخیص بیماری های روماتیسمی و انتخاب مسیر درمانی مناسب نقش داشته باشد. در صورت نیاز، بیمار می تواند همزمان از خدمات تخصصی دندانپزشکی یا فک و صورت نیز استفاده کند تا علت درد فک دقیق تر مشخص شود.

در نهایت، درمان دردهای مفصل فک ناشی از آرتروز باید بر اساس علت، شدت بیماری و وضعیت کلی بیمار انجام شود. اگر درد فک با علائم سایر مفاصل همراه است، مراجعه به فوق تخصص روماتولوژی می تواند به تشخیص بیماری های زمینه ای و انتخاب درمان مناسب کمک کند.