نشستن طولانی و وضعیت نامناسب بدن از عادت های رایج زندگی امروزی هستند که می توانند به مرور زمان باعث افزایش فشار روی ستون فقرات، گردن، شانه ها و مفاصل شوند. افرادی که به بیماری های روماتیسمی مبتلا هستند، ممکن است در اثر کم تحرکی و قرار گرفتن بدن در وضعیت نامناسب، افزایش درد، خشکی و محدودیت حرکتی را تجربه کنند.
البته باید توجه داشت که نشستن نادرست به تنهایی باعث ایجاد تمام بیماری های روماتیسمی نمی شود. روماتیسم شامل مجموعه ای از بیماری های مختلف است و بسیاری از آنها زمینه التهابی یا خودایمنی دارند. با این حال، نشستن طولانی، کاهش فعالیت بدنی و وضعیت نامناسب بدن می توانند علائم اسکلتی عضلانی را تشدید کنند و مدیریت بیماری را دشوارتر کنند.
به همین دلیل، اصلاح وضعیت بدن، داشتن فعالیت بدنی مناسب و پیگیری منظم بیماری در کنار درمان تخصصی می تواند بخش مهمی از مراقبت از افراد مبتلا به روماتیسم باشد.
روماتیسم چیست؟
اصطلاح روماتیسم در زبان عمومی برای اشاره به گروه بزرگی از بیماری های مفصلی، عضلانی و بافت همبند استفاده می شود. بیماری هایی مانند آرتریت روماتوئید، لوپوس، اسپوندیلیت آنکیلوزان، آرتریت پسوریاتیک و برخی بیماری های دیگر در گروه بیماری های روماتیسمی قرار می گیرند.
بسیاری از بیماری های روماتیسمی با التهاب، درد، خشکی و تورم مفاصل همراه هستند. بعضی از آنها نیز می توانند اندام های دیگری را تحت تاثیر قرار دهند. بنابراین درمان روماتیسم باید بر اساس نوع بیماری و شرایط هر فرد انجام شود.
در چنین شرایطی، سبک زندگی سالم می تواند در کنار درمان پزشکی به کنترل بهتر علائم کمک کند. یکی از موضوعاتی که باید مورد توجه قرار گیرد، میزان نشستن و نحوه قرار گرفتن بدن هنگام کار، مطالعه یا استفاده از رایانه و تلفن همراه است.
تاثیر نشستن طولانی بر بدن
وقتی فرد برای مدت طولانی در یک وضعیت ثابت می نشیند، عضلات و مفاصل برای مدت زیادی تحت فشار قرار می گیرند. این وضعیت می تواند موجب افزایش خشکی عضلات و کاهش دامنه حرکتی شود.
نشستن طولانی معمولا با کاهش فعالیت بدنی نیز همراه است. کم تحرکی می تواند قدرت عضلات را کاهش دهد و انعطاف پذیری بدن را کمتر کند. در افراد مبتلا به بیماری های روماتیسمی، این شرایط ممکن است احساس خشکی و درد را بیشتر کند.
از طرف دیگر، نشستن مداوم می تواند باعث شود فرد کمتر در طول روز حرکت کند. در حالی که برای بسیاری از بیماران مبتلا به بیماری های مفصلی، فعالیت بدنی مناسب یکی از اجزای مهم برنامه مراقبتی محسوب می شود.
آیا نشستن نامناسب باعث روماتیسم می شود؟
خیر. وضعیت نامناسب بدن به تنهایی علت بیماری های خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید محسوب نمی شود. بیماری های روماتیسمی علل پیچیده ای دارند و عوامل ژنتیکی، سیستم ایمنی و عوامل محیطی می توانند در ایجاد آنها نقش داشته باشند.
با این حال، نشستن نادرست می تواند فشار مکانیکی روی برخی قسمت های بدن را افزایش دهد. برای مثال، جلو آوردن سر هنگام کار با لپ تاپ یا تلفن همراه می تواند فشار بیشتری به گردن و شانه ها وارد کند.
بنابراین بهتر است میان علت ایجاد روماتیسم و عواملی که می توانند درد و خشکی را تشدید کنند تفاوت قائل شویم. اصلاح وضعیت نشستن، بیماری روماتیسمی را درمان نمی کند، اما می تواند در مدیریت برخی علائم اسکلتی عضلانی مفید باشد.
تاثیر وضعیت نامناسب بدن بر ستون فقرات
ستون فقرات برای حفظ تعادل و تحمل وزن بدن طراحی شده است. قرار گرفتن طولانی مدت در وضعیت نامناسب می تواند فشار بیشتری بر عضلات، رباط ها و ساختارهای اطراف ستون فقرات وارد کند.
نشستن با شانه های افتاده، خم کردن بیش از حد گردن و قوز کردن هنگام کار می تواند باعث ایجاد درد در گردن، بین دو کتف و قسمت پایین کمر شود.
در فردی که همزمان به بیماری روماتیسمی مبتلا است، تشخیص علت درد اهمیت زیادی دارد. هر درد گردن یا کمر را نباید به روماتیسم نسبت داد. ممکن است درد ناشی از وضعیت نامناسب بدن، گرفتگی عضلات یا مشکلات مکانیکی ستون فقرات باشد.
نشستن طولانی و خشکی مفاصل
خشکی مفاصل یکی از علائم شایع برخی بیماری های روماتیسمی است. زمانی که فرد برای مدت طولانی بدون حرکت باقی می ماند، ممکن است پس از بلند شدن احساس خشکی یا سفتی بیشتری داشته باشد.
حرکت منظم و کنترل شده می تواند به حفظ دامنه حرکتی کمک کند. البته نوع فعالیت باید با توجه به بیماری، شدت التهاب و وضعیت مفاصل انتخاب شود.
در صورت وجود التهاب فعال، درد شدید یا تورم مفصل، انجام تمرینات سنگین بدون نظر متخصص توصیه نمی شود.
تاثیر کم تحرکی بر عضلات
عضلات نقش مهمی در حمایت از مفاصل دارند. کاهش فعالیت بدنی در طولانی مدت می تواند باعث کاهش قدرت عضلات شود.
ضعیف شدن عضلات اطراف مفاصل ممکن است تحمل فشارهای روزمره را دشوارتر کند. برای مثال، ضعف عضلات پا می تواند انجام فعالیت هایی مانند بالا رفتن از پله یا پیاده روی را دشوار کند.
به همین دلیل، بسیاری از بیماران روماتیسمی به برنامه ای متناسب از تمرینات کششی، تقویت عضلات و فعالیت هوازی نیاز دارند. برنامه ورزشی باید با توجه به نوع بیماری و شرایط فرد تنظیم شود.
بهترین وضعیت نشستن برای افراد مبتلا به روماتیسم
رعایت چند نکته ساده می تواند فشار ناشی از نشستن را کاهش دهد:
صاف نگه داشتن ستون فقرات
هنگام نشستن، پشت باید تا حد امکان در وضعیت طبیعی قرار داشته باشد. تکیه دادن مناسب به پشتی صندلی می تواند به حفظ وضعیت بهتر بدن کمک کند.
قرار دادن پاها روی زمین
کف پاها بهتر است روی زمین قرار داشته باشد. ارتفاع صندلی باید به گونه ای باشد که زانوها در وضعیت راحت قرار بگیرند.
قرار گرفتن صفحه نمایش در ارتفاع مناسب
اگر فرد برای مدت طولانی با رایانه کار می کند، صفحه نمایش باید در ارتفاعی قرار بگیرد که مجبور نباشد برای دیدن آن دائما گردن را خم کند.
قرار دادن شانه ها در وضعیت آرام
شانه ها نباید برای مدت طولانی بالا یا جلو قرار بگیرند. استفاده صحیح از میز و صندلی می تواند به کاهش فشار عضلات گردن و شانه کمک کند.
هر چند وقت یک بار باید از جای خود بلند شویم؟
نشستن طولانی بدون وقفه برای مفاصل و عضلات مناسب نیست. بهتر است فرد در طول روز وقفه های کوتاهی ایجاد کند و از جای خود بلند شود.
چند دقیقه راه رفتن، تغییر وضعیت بدن یا انجام حرکات کششی ساده می تواند باعث کاهش بی تحرکی شود. این موضوع به ویژه برای افرادی که کار اداری دارند یا ساعت های زیادی با رایانه کار می کنند اهمیت دارد.
البته میزان فعالیت مناسب برای بیماران روماتیسمی به نوع بیماری و شدت علائم بستگی دارد. در صورت وجود التهاب شدید، پزشک ممکن است محدودیت های خاصی را توصیه کند.
نقش ورزش در کنترل علائم روماتیسم
فعالیت بدنی مناسب می تواند به حفظ قدرت عضلات، انعطاف پذیری و عملکرد مفاصل کمک کند. پیاده روی، شنا، تمرینات کششی و برخی تمرینات تقویت عضلات در بسیاری از افراد می توانند بخشی از برنامه فعالیت بدنی باشند.
انتخاب ورزش باید بر اساس نوع بیماری انجام شود. برای مثال، فردی که درد شدید مفاصل زانو دارد ممکن است از فعالیت های کم فشار بیشتر سود ببرد.
هدف از ورزش در بیماران روماتیسمی، ایجاد فشار بیش از حد روی مفاصل نیست. برنامه مناسب باید تدریجی باشد و در صورت تشدید قابل توجه درد یا تورم، با پزشک یا متخصص توانبخشی مشورت شود.
نشستن طولانی در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید
آرتریت روماتوئید یک بیماری التهابی و خودایمنی است که می تواند مفاصل مختلف بدن را درگیر کند. درد و خشکی مفاصل از علائم مهم این بیماری هستند.
اگر بیمار مبتلا به آرتریت روماتوئید ساعت های زیادی بدون حرکت بنشیند، ممکن است احساس خشکی بیشتری داشته باشد. از طرف دیگر، درد و خستگی ممکن است فرد را به کم تحرکی تشویق کند و یک چرخه نامطلوب ایجاد شود.
در این شرایط، کنترل التهاب با درمان مناسب اهمیت اساسی دارد. اصلاح سبک زندگی و افزایش فعالیت بدنی مناسب می توانند مکمل درمان باشند، اما جایگزین داروهای تجویز شده برای کنترل بیماری نیستند.
نشستن طولانی و اسپوندیلیت آنکیلوزان
در برخی بیماری های روماتیسمی مانند اسپوندیلیت آنکیلوزان، ستون فقرات و مفاصل مرتبط با لگن ممکن است دچار التهاب شوند. در این افراد، بی تحرکی طولانی ممکن است احساس خشکی و سفتی را بیشتر کند.
حفظ تحرک ستون فقرات و انجام تمرینات مناسب می تواند بخش مهمی از برنامه مراقبتی این بیماران باشد. با این حال، تمرینات باید متناسب با وضعیت فرد و بر اساس توصیه پزشک یا متخصص توانبخشی انتخاب شوند.
چگونه عادت نشستن خود را اصلاح کنیم؟
برای کاهش تاثیرات منفی نشستن طولانی می توان چند تغییر ساده در برنامه روزانه ایجاد کرد:
- استفاده از صندلی مناسب
- تنظیم ارتفاع میز و صندلی
- قرار دادن صفحه نمایش در ارتفاع مناسب
- جلوگیری از خم کردن طولانی گردن
- ایجاد وقفه های کوتاه در زمان کار
- انجام حرکات کششی ساده
- پیاده روی روزانه در حد توان
- پرهیز از نشستن طولانی روی مبل های بسیار نرم
- تغییر وضعیت بدن در طول روز
- توجه به وضعیت بدن هنگام استفاده از تلفن همراه
این اقدامات به تنهایی درمان روماتیسم نیستند، اما می توانند به کاهش فشار مکانیکی و بهبود تحرک کمک کنند.
آیا درد ناشی از نشستن با درد روماتیسم متفاوت است؟
گاهی تشخیص تفاوت این دو نوع درد دشوار است. درد ناشی از وضعیت نامناسب بدن معمولا با فشار مکانیکی و استفاده طولانی از یک وضعیت مرتبط است و ممکن است با اصلاح وضعیت بدن کاهش پیدا کند.
در بیماری های التهابی، علائمی مانند تورم مفصل، گرمی، خشکی صبحگاهی طولانی و درگیری چند مفصل می توانند اهمیت بیشتری داشته باشند.
البته این ویژگی ها قطعی نیستند و تشخیص نهایی به معاینه و بررسی پزشکی نیاز دارد. اگر درد برای مدت طولانی ادامه داشته باشد یا با تورم و خشکی قابل توجه همراه باشد، بهتر است بیمار توسط متخصص روماتولوژی ارزیابی شود.
چه زمانی باید به متخصص روماتولوژی مراجعه کرد؟
اگر درد مفاصل مداوم باشد، چند مفصل همزمان درگیر شوند یا بیمار دچار تورم و خشکی صبحگاهی قابل توجه باشد، مراجعه به متخصص روماتولوژی اهمیت دارد.
همچنین افرادی که سابقه بیماری خودایمنی دارند یا علائم آنها با گذشت زمان تشدید می شود، باید پیگیری پزشکی منظم داشته باشند.
متخصص روماتولوژی می تواند علت درد را بررسی کند و مشخص کند که آیا علائم ناشی از بیماری التهابی مفاصل هستند یا مشکلات مکانیکی و سبک زندگی در ایجاد آنها نقش دارند.
درمان روماتیسم با مراجعه به دکتر سارا جعفری در تبریز
برای کنترل و درمان بیماری های روماتیسمی، تشخیص دقیق نوع بیماری اهمیت زیادی دارد. هر نوع درد مفصل را نمی توان صرفا به نشستن طولانی یا وضعیت نامناسب بدن نسبت داد. گاهی دردهای مداوم، خشکی مفاصل و تورم می توانند نشانه یک بیماری التهابی باشند که به درمان تخصصی نیاز دارد.
دکتر سارا جعفری، فوق تخصص روماتولوژی در تبریز، در زمینه بررسی و درمان بیماری های روماتیسمی و مشکلات مرتبط با مفاصل فعالیت دارد. مراجعه به متخصص روماتولوژی می تواند به بیمار کمک کند تا علت اصلی علائم خود را بهتر بشناسد و برنامه درمانی متناسب با نوع بیماری دریافت کند.
در صورت وجود روماتیسم، درمان فقط به مصرف دارو محدود نمی شود. کنترل التهاب، فعالیت بدنی مناسب، اصلاح وضعیت بدن، توجه به وزن و تغذیه، خواب کافی و پیگیری منظم می توانند در مدیریت بهتر بیماری نقش داشته باشند. با این حال، برنامه درمانی باید بر اساس شرایط اختصاصی هر بیمار تعیین شود.
اگر درد و خشکی مفاصل با نشستن طولانی تشدید می شود، بهتر است ابتدا علت آن مشخص شود. دکتر سارا جعفری، فوق تخصص روماتولوژی در تبریز، می تواند در ارزیابی علائم و تشخیص بیماری های روماتیسمی به بیماران کمک کند تا درمان مناسب بر اساس علت اصلی مشکل انتخاب شود.
- ↩ کلینیک روماتولوژی دکتر سارا جعفری
- ↩ نوبت دهی و ویزیت: نوبت دهی فوق تخصص روماتولوژی
- ↩ تلفن نوبت دهی : ۰۴۱۳۳۲۷۳۲۶۳
بدون دیدگاه