بیماری های روماتیسم یکی از شایع ترین بیماری های التهابی مفاصل است که می تواند افراد را در سنین مختلف درگیر کند. اگرچه بسیاری از افراد تصور می کنند روماتیسم تنها در سنین بالا بروز می کند، اما این بیماری در کودکان و نوجوانان نیز مشاهده می شود که به آن روماتیسم جوانان یا آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانان گفته می شود. تفاوت های مهمی بین روماتیسم جوانان و روماتیسم بزرگسالان وجود دارد که شناخت آن ها نقش مهمی در تشخیص به موقع، انتخاب درمان مناسب و پیشگیری از عوارض طولانی مدت دارد.
در این مقاله به بررسی جامع تفاوت روماتیسم جوانان با روماتیسم بزرگسالان از نظر علائم، علت ها، سیر بیماری، روش های تشخیص و درمان می پردازیم.
روماتیسم مفصلی چیست؟
روماتیسم جوانان چیست؟
روماتیسم جوانان که با نام آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانان شناخته می شود، نوعی بیماری التهابی مفاصل است که قبل از سن ۱۶ سالگی آغاز می شود و بیش از شش هفته ادامه دارد. این بیماری می تواند یک یا چند مفصل را درگیر کند و در برخی موارد با علائم سیستمیک مانند تب و بثورات پوستی همراه باشد.
علت دقیق روماتیسم جوانان هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما عوامل ژنتیکی و اختلال در سیستم ایمنی نقش مهمی در بروز آن دارند. در این بیماری، سیستم ایمنی به اشتباه به بافت های سالم مفاصل حمله می کند و باعث التهاب و درد می شود.
روماتیسم بزرگسالان چیست؟
روماتیسم بزرگسالان معمولا به آرتریت روماتوئید اطلاق می شود که یکی از شایع ترین بیماری های خود ایمنی در سنین بزرگسالی است. این بیماری اغلب در سنین ۳۰ تا ۶۰ سالگی بروز می کند و با التهاب مزمن مفاصل، درد، تورم و خشکی صبحگاهی همراه است.
در روماتیسم بزرگسالان، سیستم ایمنی بدن به غشای سینوویال مفاصل حمله می کند و در صورت عدم درمان، می تواند منجر به تخریب مفاصل، تغییر شکل استخوان ها و ناتوانی حرکتی شود.
تفاوت سن شروع بیماری
یکی از مهم ترین تفاوت های روماتیسم جوانان با روماتیسم بزرگسالان، سن شروع بیماری است. روماتیسم جوانان قبل از ۱۶ سالگی بروز می کند، در حالی که روماتیسم بزرگسالان معمولا در سنین میانسالی مشاهده می شود.
سن شروع بیماری تاثیر زیادی بر نحوه پیشرفت، پاسخ به درمان و پیش آگهی بیماری دارد. کودکان به دلیل رشد فعال استخوان ها و مفاصل، واکنش متفاوتی نسبت به التهاب نشان می دهند.
تفاوت در علائم بالینی
علائم روماتیسم جوانان و بزرگسالان می تواند تفاوت های قابل توجهی داشته باشد. در روماتیسم جوانان، درد مفاصل ممکن است خفیف تر باشد و کودک بیشتر دچار لنگش یا محدودیت حرکت شود تا شکایت مستقیم از درد.
در مقابل، روماتیسم بزرگسالان معمولا با درد شدید، تورم واضح مفاصل و خشکی صبحگاهی طولانی همراه است. خشکی صبحگاهی در بزرگسالان ممکن است بیش از یک ساعت طول بکشد.
تفاوت در تعداد مفاصل درگیر
در روماتیسم جوانان، ممکن است تنها یک یا چند مفصل درگیر شوند. برخی از انواع این بیماری فقط زانو یا مچ پا را تحت تاثیر قرار می دهند. در مقابل، روماتیسم بزرگسالان اغلب به صورت قرینه و چند مفصلی بروز می کند و مفاصل کوچک دست و پا بیشتر درگیر می شوند.
این تفاوت در الگوی درگیری مفاصل، نقش مهمی در تشخیص افتراقی این دو بیماری دارد.
تفاوت در تاثیر بر رشد
یکی از تفاوت های بسیار مهم روماتیسم جوانان با روماتیسم بزرگسالان، تاثیر بیماری بر رشد کودک است. التهاب مزمن مفاصل در کودکان می تواند باعث اختلال در رشد استخوان ها، کوتاهی اندام ها یا ناهماهنگی در رشد شود.
در بزرگسالان، رشد استخوانی کامل شده است و چنین عوارضی مشاهده نمی شود، اما تخریب مفاصل و تغییر شکل استخوان ها ممکن است رخ دهد.
تفاوت در علائم سیستمیک
روماتیسم جوانان در برخی انواع خود می تواند با علائم سیستمیک مانند تب های مکرر، بثورات پوستی، بزرگی کبد و طحال یا درگیری چشم همراه باشد. این علائم در کودکان اهمیت زیادی دارد و نیاز به بررسی دقیق دارد.
در روماتیسم بزرگسالان، علائم سیستمیک معمولا کمتر دیده می شود و تمرکز اصلی بیماری بر مفاصل است، اگرچه در موارد شدید ممکن است ارگان های دیگر نیز درگیر شوند.
تفاوت در روش های تشخیص
تشخیص روماتیسم جوانان معمولا چالش برانگیز تر از روماتیسم بزرگسالان است. کودکان ممکن است نتوانند علائم خود را به خوبی بیان کنند و آزمایش های خونی نیز همیشه نتایج واضحی نشان نمی دهند.
در روماتیسم بزرگسالان، آزمایش هایی مانند فاکتور روماتوئید و Anti CCP نقش مهمی در تشخیص دارند، در حالی که این آزمایش ها در کودکان ممکن است منفی باشند.
تفاوت در درمان
درمان روماتیسم جوانان و بزرگسالان شباهت هایی دارد، اما تفاوت های مهمی نیز وجود دارد. در کودکان، انتخاب دارو ها باید با توجه به سن، وزن و تاثیر احتمالی بر رشد انجام شود.
فیزیوتراپی، تمرین درمانی و توانبخشی نقش بسیار مهمی در درمان روماتیسم جوانان دارد تا از محدودیت حرکتی و بدشکلی مفاصل جلوگیری شود. در بزرگسالان نیز فیزیوتراپی اهمیت دارد، اما تمرکز بیشتر بر کنترل درد و حفظ عملکرد مفاصل است.
پیش آگهی روماتیسم جوانان در بسیاری از موارد بهتر از روماتیسم بزرگسالان است. برخی از کودکان با درمان مناسب وارد دوره بهبودی طولانی مدت می شوند و علائم بیماری کاهش می یابد.
در مقابل، روماتیسم بزرگسالان اغلب یک بیماری مزمن و پیشرونده است که نیاز به درمان مادام العمر دارد.
تفاوت در تاثیر روانی و اجتماعی
روماتیسم جوانان می تواند تاثیر قابل توجهی بر زندگی تحصیلی و اجتماعی کودک داشته باشد. محدودیت حرکتی، مراجعات مکرر پزشکی و تفاوت با همسالان ممکن است باعث کاهش اعتماد به نفس کودک شود.
در بزرگسالان، بیماری بیشتر بر عملکرد شغلی، روابط اجتماعی و کیفیت زندگی تاثیر می گذارد و می تواند منجر به ناتوانی شغلی شود.
روماتیسم جوانان و روماتیسم بزرگسالان اگرچه هر دو بیماری های التهابی مفاصل هستند، اما تفاوت های اساسی در سن شروع، علائم، تاثیر بر رشد، روش های تشخیص و درمان دارند. شناخت این تفاوت ها به تشخیص زود هنگام و انتخاب درمان موثر کمک می کند.
تشخیص به موقع و پیگیری منظم درمان در هر دو گروه سنی نقش کلیدی در پیشگیری از عوارض و حفظ کیفیت زندگی بیماران دارد. آگاهی خانواده ها و بیماران از تفاوت های این دو نوع روماتیسم، گامی مهم در مدیریت صحیح بیماری محسوب می شود.
نقش متخصص روماتولوژی در کنترل بیماری روماتیسم جوانان و بزرگسالان
متخصص روماتولوژی نقش حیاتی در تشخیص و مدیریت بیماری روماتیسم در کودکان و بزرگسالان دارد. ایشان با ارزیابی دقیق علائم، انجام آزمایش های تشخیصی و تصویربرداری، نوع و شدت بیماری را مشخص می کند. برنامه درمانی شامل دارو های ضد التهاب، دارو های تعدیل کننده سیستم ایمنی و توصیه های فیزیوتراپی توسط روماتولوژیست طراحی می شود.
کنترل منظم بیماری و پیگیری اثر درمان ها توسط متخصص، از پیشرفت تخریب مفاصل و عوارض طولانی مدت جلوگیری می کند. علاوه بر جنبه های پزشکی، روماتولوژیست نقش مشاوره ای برای بهبود کیفیت زندگی، فعالیت های روزمره و حمایت روانی بیماران را نیز بر عهده دارد. همکاری نزدیک خانواده و بیمار با متخصص روماتولوژی، کلید موفقیت در مدیریت بیماری روماتیسم جوانان و بزرگسالان است.
نوبت دهی و ویزیت: نوبت دهی فوق تخصص روماتولوژی
تلفن نوبت دهی : ۰۴۱۳۳۲۷۳۲۶۳
و همچنین : ویزیت اینترنتی متخصص روماتولوژی
بدون دیدگاه